[Zava-dehibe ny manamarika fa tsy lafika avokoa no mahatonga ny tsy fahazoana zaza na ny fahasarotana amin’ny fiterahana.]

Maro amin’ny vehivavy maniry ny ho reny no miatrika olana amin’ny fananahana sy ny fiterahana, indraindray tsy hita mazava ny antony ara-pitsaboana. Ao anatin’izany toe-javatra izany no iresahan’ny olona matetika ny antsoina hoe lafika, izay inoan’ny maro ho vokatry ny mosavy na sompatra, araka ny finoana nentim-paharazana eto Madagasikara. Na dia tsy voaporofo ara-tsiansa aza izany, dia mbola mitoetra lalina ao an-tsain’ny fiarahamonina ny fisian’ity tranga ity, indrindra rehefa miverimberina ny tsy fahazoana zaza na ny fahaverezan-jaza.

Finoana

Araka ny finoana, ny lafika dia sompatra na zavatra hafahafa heverina fa apetraka ao amin’ny vatana na ny kibon’ny vehivavy, ka manakana azy tsy ho bevohoka na mahatonga fahasarotana mandritra ny fitondrana vohoka sy ny fiterahana. Lazaina fa mety hiseho amin’ny endrika maro izany, toy ny fahatsapana mavesatra na hafahafa eo amin’ny kibo, fiovan’ny fadimbolana, na fahatsapana fanaintainana tsy mazava antony.

Misy vehivavy lazaina fa tsy bevohoka mihitsy na dia efa ela nanambady aza, misy koa tsy mahatazona zaza mihoatra ny telo volana, ary misy indray miatrika fiterahana sarotra izay inoana fa vokatry ny “fanakanana” tsy ara-dalàna ao an-kibo.

Soritr’aretina

Araka ny tantara sy filazan’ny olona, anisan’ny famantarana heverina fa misy lafika ny tsy fahazoana zaza maharitra, ny fahaverezan-jaza miverimberina, ny fahatsapana fihetsehana tsy mahazatra ao amin’ny kibo havia, na koa ny fadimbolana tsy milamina. Indraindray, mandritra ny fiterahana, dia lazaina fa misy zavatra tsy ara-dalàna hita, toy ny rano maina na ravin-javatra, izay vao mainka mampahery ny finoana fa nisy mosavy.

Fitsaboana

Manoloana izany, misy ireo vehivavy na fianakaviana manatona mpitsabo nentin-drazana, indrindra raha mihevitra fa nisy nisompatra. Anisan’ny vahaolana ampiasaina araka ny lovantsofina ny fampiasana zavamaniry natoraly, lavenona avy amin’ny bozaka maina dorana afangaro amin’ny rano sy sira, na fisotroana ranon-javamaniry sasany ho fiarovana sy fanadiovana ny vatana.

Na izany aza, misy ihany koa ireo misafidy ny hanaraka fitsaboana ara-pahasalamana maoderina, indrindra rehefa mitohy na miharatsy ny olana.

Zava-dehibe ny manamarika fa tsy lafika avokoa no mahatonga ny tsy fahazoana zaza na ny fahasarotana amin’ny fiterahana. Misy antony ara-pitsaboana maro mety hitarika izany, toy ny olana hormonaly, aretina miafina, vokatry ny fanafody fanabeazana aizana, na vokatry ny fanalan-jaza teo aloha. Ny asa mafy sy ny fiovan’ny vatana tampoka mandritra ny fitondrana vohoka dia mety hitarika fahaverezan-jaza ihany koa, nefa tsy midika ho mosavy izany.

Fisorohana

Araka ny fomba nentim-paharazana, misy fepetra lazaina fa manampy amin’ny fiarovana, toy ny fialana amin’ny fipetrahana amin’ny bozaka na tany tsy fantatra, fitandremana manokana ny fitaovana momba ny tena, toy ny volo sy hoho, ary ny tsy famelana olona tsy atokisana hikitika ny kibo. Ampirisihina ihany koa ny fihinanana sakafo madio sy azo antoka ho fiarovana ny vatana.

Na dia ilaina aza ny fanajana ny finoana sy ny kolontsaina nentim-paharazana, dia zava-dehibe ny mifampidinika amin’ny mpitsabo manam-pahaizana rehefa misy olana amin’ny fananahana sy ny fiterahana. Tsy tokony hanolo tanteraka ny fitsaboana ara-tsiansa ny vahaolana natoraly, fa tsara raha ampifandanjana, mba hiantohana ny fahasalamana sy ny ain’ny reny sy ny zaza.

Yves Rindra